دپارتمان زبان و ادبیات فارسی شهرستان تاکستان
 
قالب وبلاگ
............................صفحه اصلی...................ورود...........عضویت............-- دانشگاه فرهنگیان قزوین کانال سروش کانال سروش کانال سروش کانال سروش

روشی ساده برای تشخیص اضافه تشبیهی و استعاری

هرگاه در تشبیه بلیغ ، یكی از طرفین تشبیه ( مشبه یا مشبه به ) به دیگری اضافه ( مضاف الیه) شود . به آن « اضافه ی تشبیهی » یا « تشبیه بلیغ اضافی » می گویند .

مثال : صبح امید كه بد معتكف پرده ی غیب گـو بـرون آی كه كـار شب تـار آخـر شد

توضیح : امید به صبح تشبیه شده و غیب به پرده .

: باران رحمت == رحمت به باران

خرمن اعمال == اعمال به خرمن

درخت دوستی == دوستی به درخت

نخل ولایت -چراغ هدایت -چاه ظلمت- خانه ی دنیا- بنای ظلم- کیمیای عشق- آیینه ی آب- لهب فراق- مس وجود- آتش عشق- دایه ی ابر بهاری- چاه مذلت- حصار بردباری- آتش نخوت- شبنم عشق- - اکسیر عشق- کمند نظر- پرده ی عفاف وعصمت



در تشبیه هم مشبه وجود دارد وهم مشبه به ولی اگر یکی ازاینها غایب باشد! و به جایش لوازم یا ویژگی اش را بببینیم می شود استعاره , که در صورت اضافی آمدن ,اضافی استعاری می نامیم

مثال : سر نشتر عشق بر رگ روح زدند یك قطره از آن چكید و نامش دل شد

توضیح : « روح » را به بدنی تشبیه كرده كه « رگ » داشته باشد و « رگ » را كه یكی از ویژگی های « مشبه به »است به « روح » اضافه كرده است .

نكته : در اضافه ی استعاری « مضاف » در معنی حقیقی خود بكار نمی رود و ما « مضاف الیه » را به چیزی تشبیه می كنیم كه دارای جزء یا اندامی است ولی چنین جزء و اندام كه « مضاف » است برای « مضاف الیه » یك واقعیت نیست بلكه یك تصور و فرض است .

مثال : دست روزگار ـ دست برای روزگار یك تصور و فرض است .

روزن شب ـ روزن یا پنجره ای برای شب یك تصور است و وافعیت ندارد



نکته مهم : با توجه به این كه اضافه ی اقترانی شباهت زیادی به اضافه ی استعاری دارد ، برای شناخت این دو نوع استعاره از یكدیگر ، اضافه اقترانی را توضیح می دهیم :

اضافه ی اقترانی :

اضافه ی اقترانی : آن است كه وجود « مضاف » برای « مضاف الیه » یك واقعیت باشد . برعكس اضافه ی استعاری كه وجود « مضاف » برای « مضاف الیه » یك واقعیت نیست .

مثال : پدرم دست دوستی به من داد .

توضیح : دست را به قصد دوستی به من داد كه « دست » برای نشان دادن دوستی یك واقعیت است .

نكته : برای تشخیص آسان اضافه اقترانی از اضافه ی استعاری ، می توان از دو شیوه استفاده كرد:

1- كافی است كه بدانید در اضافه ی اقترانی ، مضاف الیه عملی است كه مضاف انجام می دهد.

مثال1: پروردگارا ! روا مدار كه به حریم اجتماع پای تعدی و تجاوز بگذارند.

مثال2: پروردگارا ! مگذار دامان وجودم به پلیدی های گناه بیالاید.

توضیح: در مثال اول تعدی و تجاوز عملی است كه « پا » انجام می دهد ؛ولی در مثال دوم، چنین رابطه ای برقرار نیست بلكه« وجود » را به لباسی تشبیه كرده ایم كه دامن داشته است.

2- بین دو جزء اضافه ی اقترانی ( مضاف و مضاف الیه ) می توان عبارت « از روی و یا به قصد » را قرار داد و یك جمله ساخت.

مثال : در اضافه ی « دست ارادت » -- دست را از روی ارادت دراز كرد .

توجه: تركیباتی نظیر : زانوی ادب خم کردم , دست گدایی دراز کردم , دست انابت به درگاهش دراز کردم , دست محبت، پای ارادت، چشم احترام ، دیده ی محبت ، گوش توجه ، چشم اعتنا ، پای بطلان ، قلم عفو و ... اضافه ی اقترانی می باشند كه بین همه ی این تركیبات اضافی ، می توان « به قصد , از روی » را قرار داد.


منبع:


طبقه بندی: ادبیات،
[ یکشنبه 10 آذر 1398 ] [ 02:08 ] [ ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی متوسطه اول شهرستان تاکستان
علم فرهنگ
کد شاماد:
1-1-693734-64-0-4
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات