دپارتمان زبان و ادبیات فارسی شهرستان تاکستان
 

درنگی بر مبحث تشبیه در کتاب علوم و فنون ادبی (2)

برخی از مثالهای ذکر شده در کتاب علوم و فنون ادبی (2) از مصادیق این تعارضاند. شایسته است استادان طراح کتب درسی از مثالهای دقیقتری در این باب بهره ببرند. برخی از مصادیق قابل توجه عبارتاند  از:

آتش خشم اول در خداوند خشم افتد (علوم و فنون ادبی2: 1396: 32).

 

 

او  را  خود التفات نبودی به صید  من

من خویشتن، اسیر کمند نظر شدم

(همان   جا)

 

 

دل گرفتار بلای عشق توست

جان شهید کربلای عشق توست

(همان: 33)

 

 

مرا کز جام عشقت مست هستم

وصال و هجر یکسان مینماید

(همان: 34)

 

 

گاهی که سنگ حادثه از آسمان رسد

اول بلا به مرغ بلند آشیان رسد

(همان   جا)

 

 

خانه دل ما را    از کرم عمارت کن

پیش  از آنکه این خانه رو نهد  به  ویرانی

(همان: 35)

 

 

حریر باورم از شعله ندامت سوخت

که بر کویر عطشناک نیستم چو ابر

(همان   جا)

 

 

پس اینگونه اضافههای تشبیهی، مصداق تشبیه گستردهاند نه فشرده (بلیغ).

 

فرجام سخن

در بیان انواع تشبیه، شایسته است تعاریف و مصادیق آن روشن و مستند باشد. از تشبیه «گسترده» تعریف روشنی ارائه نگردیده است؛ بهطوری که چندین مورد از انواع تشبیه در تعریف ارائه شده از آن جای میگیرد. اضافه تشبیهی همواره تشبیه فشرده (بلیغ) نیست. برخی از نمونههای اضافه تشبیهی، از مصادیق تشبیه «مفصل» (که در آن وجهشبه ذکر میشود) و بنا بر تعریف کتاب درسی، از مصادیق تشبیه گستردهاند.

 

منابع
1. پور‌نامداریان، تقی. (1381). سفر در مه. چاپ اول. تهران: نگاه.
2. تجلیل، جلیل. (1374). معانی و بیان. چاپ هفتم. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
3. رجائی، محمد‌خلیل. (1379). معالم‌البلاغه در علم معانی و بیان و بدیع. چاپ پنجم. شیراز: دانشگاه شیراز.
4. شمیسا، سیروس. (1373). بیان، چاپ چهارم. تهران: انتشارات فردوس.
5. علوی مقدم، محمد و اشرف‌زاده، رضا. (1379). معانی و بیان. چاپ دوم. تهران: سمت.
6. کزازی، میرجلال‌الدین. (1394). بیان. چاپ یازدهم. تهران: نشر مرکز.
7. گروه مؤلفان (1396). علوم و فنون ادبی (2). چاپ اول. تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران.
8. گلی، احمد. (1388) بلاغت فارسی. چاپ دوم. تبریز: آیدین. 



طبقه بندی: #دبیرستان_یازدهم، ادبیات،
برچسب ها: علوم و فنون،
[ دوشنبه 4 آذر 1398 ] [ 20:09 ] [ ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی متوسطه اول شهرستان تاکستان
علم فرهنگ
کد شاماد:
1-1-693734-64-0-4
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات